Картаға немесе банк шотына тыйым салынды: себебін қалай білуге және тыйымды қалай алып тастауға болады

Сатып алу үшін төлем жасауға, ақша аударуға немесе қолма-қол ақша шешіп алуға әрекет еткенде, банк картасы бойынша операциялардың қолжетімсіз екенін байқауға болады. Банк қосымшасында шотқа тыйым салынғаны, шығыс операциялары шектелгені, атқарушылық іс жүргізу басталғаны немесе сот орындаушысының қаулысы туралы хабарлама шығуы мүмкін.

Ең алдымен нақты не болғанын анықтау қажет. Банк картасының бұғатталуы, шоттағы ақшаға тыйым салынуы және шығыс операцияларының тоқтатылуы — әртүрлі шектеулер. Қайда жүгіну, қандай құжаттар жинау және ақшаға қолжетімділікті қаншалықты тез қалпына келтіруге болатыны шектеудің себебіне байланысты.

Төменде Қазақстанда банк шотына кім тыйым салғанын қалай білуге болатынын, сот орындаушысымен қалай байланысу керектігін, қандай қаражат өндіріп алудан қорғалатынын және берешек өтелсе де банк шотты пайдалануға әлі мүмкіндік бермесе не істеу керектігін түсіндіреміз.

Қысқаша: картаға тыйым салынса не істеу керек

Мына ретпен әрекет етіңіз:

1. Банк қосымшасындағы хабарламаны тексеріңіз.
2. Банкке қоңырау шалып, шектеудің нақты негізін анықтаңыз.
3. ЖСН бойынша атқарушылық іс жүргізулерді тексеріңіз.
4. Сот орындаушысының аты-жөнін және байланыс деректерін табыңыз.
5. Тыйым салу туралы қаулыны және берешек есебін алыңыз.
6. Қарызды төлеңіз немесе өндіріп алу заңсыз болса, оған шағымданыңыз.
7. Растайтын құжаттарды сот орындаушысына жіберіңіз.
8. Тыйымды алып тастау туралы қаулыны алыңыз.
9. Банктің осы қаулыны алғанын тексеріңіз.
10. Басқа атқарушылық іс жүргізулердің жоқ екеніне көз жеткізіңіз.

Атқарушылық іс жүргізу, сот орындаушысы, қолданылған шектеулер мен құжаттар туралы ақпаратты Атқарушылық іс жүргізу органдарының автоматтандырылған ақпараттық жүйесінен және «Атқарушылық іс жүргізу тараптарының кабинетінен» көруге болады. Кабинет арқылы өтініш, өтінішхат, шағым және растайтын құжаттарды да жіберуге болады.

Картаға немесе банк шотына тыйым салынды: айырмашылығы неде

Күнделікті өмірде көбіне «картаға тыйым салынды» деп айтады. Алайда заң тұрғысынан шектеу пластикалық картаға емес, банк шотындағы ақшаға салынады.

Карта — шотқа қол жеткізу құралы. Егер ақшаға тыйым салынса немесе шығыс операциялары тоқтатылса, карта қосымшада көрініп тұрады, бірақ адам шоттағы қаражатты еркін пайдалана алмайды.

Сонымен қатар карта басқа себептермен де жұмыс істемеуі мүмкін:

• жарамдылық мерзімі аяқталды;
• PIN-код бірнеше рет қате енгізілді;
• банк күмәнді немесе әдеттен тыс операцияны анықтады;
• операция күмәнді деп танылды;
• техникалық ақау болды;
• ықтимал алаяқтық туралы шағым түсті;
• шектеуді қаржылық мониторинг органы белгіледі;
• шығыс операцияларын салық органы тоқтатты;
• ақшаға сот орындаушысы тыйым салды.

Қаржы реттеушісі алдымен банктің хабарламаларын тексеруді, содан кейін колл-орталыққа немесе бөлімшеге хабарласып, шектеудің нақты негізін білуді ұсынады.

Банк шотына кім тыйым сала алады

Ең жиі кездесетін себеп — мемлекеттік немесе жеке сот орындаушысы жүргізетін атқарушылық іс жүргізу.

Оған мынадай жағдайлар негіз болуы мүмкін:

• кредит немесе микрокредит бойынша берешек;
• төленбеген алимент;
• әкімшілік айыппұлдар;
• салық берешегі;
• коммуналдық қызметтер бойынша қарыз;
• ақша өндіріп алу туралы сот шешімі;
• нотариустың атқарушылық жазбасы;
• жеке немесе заңды тұлға алдындағы міндеттемелер;
• келтірілген залалды өтеу;
• атқарушылық құжатпен расталған басқа талаптар.

Сот орындаушысы борышкердің банктердегі ақшасына тыйым салуға құқылы. Тыйым атқарушылық құжатты орындауға қажетті сома шегінде, атқарушылық іс жүргізу шығындары, атқарушылық санкция немесе жеке сот орындаушысының қызмет ақысы ескеріле отырып қолданылуға тиіс.

Егер бір шоттағы ақша жеткіліксіз болса, өндіріп алу кейін түсетін қаражат есебінен жалғасуы немесе борышкердің басқа банк шоттарына да қолданылуы мүмкін. Сондықтан басқа банктен жаңа карта ашу көбіне мәселені шешпейді.

Неліктен банк тыйымды өздігінен алып тастай алмайды

Банк сот орындаушысының қаулысын немесе мемлекеттік органның өкімін алған кезде оны орындауға міндетті.

Банк мына ақпаратты бере алады:

• шектеуді кім белгіледі;
• құжаттың нөмірі мен күні;
• тыйым салынған сома;
• сот орындаушысы туралы қолжетімді мәліметтер;
• нақты қандай операциялар шектелген.

Бірақ тыйымды сыртқы орган салған болса, банк оны клиенттің өтініші бойынша өздігінен жоя алмайды. Қолжетімділікті қалпына келтіру үшін шектеуді жою туралы қаулы немесе атқарушылық іс жүргізудің автоматты түрде тоқтатылғаны туралы ақпарат түсуі қажет.

Егер шектеуді күмәнді операцияға, техникалық қатеге немесе жеке басын растау қажеттілігіне байланысты банктің өзі белгілесе, мәселе тікелей банкпен шешіледі.

Банк шотына кім тыйым салғанын қалай білуге болады

1-қадам. Банктің хабарламасын қараңыз

Мобильді қосымшаны ашып, мыналарды тексеріңіз:

• хабарламалар;
• шот туралы ақпарат;
• шектеулер бөлімі;
• операциялар тарихы;
• қауіпсіздік қызметінің хабарламалары.

Кейде банк мыналарды көрсетеді:

• атқарушылық іс жүргізу нөмірі;
• сот орындаушысының аты-жөні;
• берешек сомасы;
• мемлекеттік органның атауы;
• операцияларды тоқтатудың себебі.

Хабарламаның скриншотын сақтап қойыңыз. Ол банкке немесе сот орындаушысына жүгінген кезде қажет болуы мүмкін.

2-қадам. Банкке қоңырау шалыңыз

Оператордан мыналарды сұраңыз:

• бұл шотқа тыйым салу ма, әлде банктің ішкі бұғаттауы ма;
• талапты қай орган жіберді;
• қаулының нөмірі мен күні;
• тыйым қандай сомаға салынды;
• шектеу бүкіл шотқа тарала ма;
• тыйымды алып тастау туралы қаулы келіп түсті ме;
• бірнеше қолданыстағы шектеу бар ма.

Соңғы сұрақ ерекше маңызды. Кейде бір шотқа бірнеше сот орындаушысының қаулысы қатар қолданылады. Бір тыйымды алып тастау екіншісі күшінде тұрса, шотқа толық қолжетімділікті қалпына келтірмейді.

3-қадам. ЖСН бойынша атқарушылық іс жүргізуді тексеріңіз

Тексеруді Атқарушылық іс жүргізу органдарының ресми автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы жасауға болады.

Онда мыналар қолжетімді:

• борышкерлер мен тыйымдар тізілімі;
• атқарушылық құжатты іздеу;
• сот орындаушысы туралы мәліметтер;
• атқарушылық іс жүргізу нөмірі;
• байланыс ақпараты;
• қолданылған шаралар туралы деректер.

Ресми органдар сот орындаушысы атынан жіберілген күмәнді хабарламалардағы сілтемелерге өтпей, АІЖО ААЖ, AdiletGov қосымшасы және «Тараптар кабинеті» сияқты ресми сервистерді пайдалануды ұсынады.

4-қадам. «Тараптар кабинетін» ашыңыз

Авторизациядан кейін мыналарды жасауға болады:

• іс материалдарын қарау;
• қаулыларды жүктеу;
• берешек сомасын тексеру;
• қолданылған шектеулерді көру;
• өтініштер жіберу;
• түбіртектерді тіркеу;
• өтінішхаттар мен шағымдар беру;
• өтініш мәртебесін бақылау;
• онлайн төлем жасау.

Бұл мәселені тек телефон арқылы талқылағаннан тиімдірек, өйткені электрондық өтініш пен тіркелген құжаттар жүйеде сақталады.

Карта мен банк шотынан тыйымды қалай алып тастауға болады

Әрекет тәртібі берешекті мойындайсыз ба, жоқ па — соған байланысты.

Егер берешек шынымен бар болса

1. Толық есепті алыңыз

Тек SMS, телефон қоңырауы немесе мессенджердегі хабарлама негізінде ақша аудармаңыз.

Мыналарды сұратыңыз:

• атқарушылық іс жүргізуді қозғау туралы қаулы;
• берешек өндірілетін құжат;
• тыйым салу туралы қаулы;
• соманың өзекті есебі;
• ресми төлем тәсілі немесе реквизиттер.

Қорытынды сомаға негізгі қарыздан бөлек атқарушылық іс жүргізу шығындары мен жеке сот орындаушысының қызмет ақысы кіруі мүмкін.

2. Берешекті ресми тәсілмен төлеңіз

Мемлекеттік атқарушылық іс жүргізу жүйесімен интеграцияланған төлем сервисін пайдаланған дұрыс.

Қолданыстағы ережелерге сәйкес, электрондық үкіметтің төлем шлюзі немесе интеграцияланған төлем жүйесі арқылы төлем жасалған кезде іс жүргізуді тоқтату электронды түрде қалыптасып, мәжбүрлеп орындату шаралары автоматты түрде алынуы мүмкін.

Мыналарды сақтап қойыңыз:

• электрондық чек;
• банк түбіртегі;
• төлем күні мен уақыты;
• операция идентификаторы;
• төлем мақсаты;
• атқарушылық іс жүргізу нөмірі.

Өзін сот орындаушысы ретінде таныстырған адамның жеке картасына ақша аудармаңыз.

3. Түбіртекті сот орындаушысына жіберіңіз

Төлем автоматты түрде өңделуге тиіс болса да, «Тараптар кабинеті» немесе жеке сот орындаушысының ресми байланыс арнасы арқылы растауды қосымша жіберіңіз.

Өтініште мыналарды көрсетіңіз:

• аты-жөніңіз;
• ЖСН;
• атқарушылық іс жүргізу нөмірі;
• төлем күні;
• төленген сома;
• ақшаның түскенін тексеру туралы өтініш;
• қамтамасыз ету шараларын жою туралы өтініш;
• қаулыны банктерге жіберу туралы өтініш.

4. Тыйымды алып тастау туралы қаулыны алыңыз

Берешек толық өтелгеннен кейін қолданылған қамтамасыз ету шаралары жойылуға тиіс. Атқарушылық іс жүргізу тоқтатылған кезде сот орындаушысы тиісті қаулы шығарады, ал интеграцияланған жүйелер арқылы төленген жағдайда шектеулер автоматты түрде алынуы мүмкін.

Қаулының көшірмесін сұраңыз. Банк ақпаратты уақытында жаңартпаса, бұл құжат қажет болады.

Қарыз толық төленбей тұрып тыйымды алып тастауға бола ма

Бөліп төлеуге уәде беру тыйымды автоматты түрде жоймайды.

Шектеу толық төлемсіз мына жағдайларда алынуы мүмкін:

• тыйым қате салынған;
• қарыз басқа адамға тиесілі;
• атқарушылық құжат жойылған;
• атқарушылық жазба жойылған;
• іс жүргізу тоқтатылған;
• сот сот орындаушысының әрекетін заңсыз деп таныған;
• тыйым өндіріп алуға болмайтын ақшаға салынған;
• тыйым сомасы қажетті мөлшерден асып кеткен;
• өндіріп алушы атқарушылық құжатты кері қайтарып алған;
• тараптар орындау шараларын өзгертуге негіз болатын келісім жасасқан.

Егер берешекті толық төлеу мүмкін болмаса, сот орындаушысына жазбаша өтінішхат беріңіз. Қаржылық жағдайыңызды түсіндіріп, табыс, отбасы құрамы, емделу, мүгедектік немесе басқа маңызды жағдайларды растайтын құжаттарды тіркеңіз.

Алайда бөліп төлеу, ішінара төлем немесе өндіріп алушымен келісім құжатпен рәсімделуге тиіс. Ауызша келісім банкті шотты бұғаттан шығаруға міндеттемейді.

Қарыз төленсе де тыйым алынбаса не істеу керек

Мұндай жағдай мына себептермен туындауы мүмкін:

• төлем атқарушылық іс жүргізумен әлі сәйкестендірілмеді;
• сома толық төленбеді;
• жеке сот орындаушысының шығындары немесе ақысы қалды;
• түбіртек орындаушыға жетпеді;
• қаулы банкке әлі жіберілмеді;
• банк келіп түскен құжатты өңдемеді;
• екінші атқарушылық іс жүргізу бар;
• ақша қате реквизиттерге аударылды.

Алдымен «Тараптар кабинетінде» өзекті соманы тексеріңіз. Содан кейін сот орындаушысына мына мазмұнда өтініш жіберіңіз:

№ ____ атқарушылық іс жүргізу бойынша міндеттемелердің толық орындалуын тексеруіңізді сұраймын. Берешек __.__.____ күні ____ теңге мөлшерінде төленді. Түбіртек қоса берілді. Қолданылған мәжбүрлеп орындату шараларын жойып, банк шоттарынан тыйымды алып тастау туралы қаулы шығарып, оны банктерге жіберуіңізді сұраймын.

Заң бойынша сот орындаушысы тараптардың өтініштері мен өтінішхаттарын қарап, олар бойынша қаулы шығаруға міндетті. Қолданыстағы редакцияда мұндай өтініштерді қарау мерзімі бес жұмыс күні деп белгіленген.

Егер қаулы шығарылған болса, банкке хабарласып, мыналарды айтыңыз:

• қаулы нөмірі;
• шығарылған күні;
• сот орындаушысының деректері;
• атқарушылық іс жүргізу нөмірі.

Банктен АІЖО ААЖ арқылы келіп түскен құжаттарды тексеруді сұраңыз.

Берешек сізге тиесілі болмаса не істеу керек

Картаны тез ашу үшін белгісіз қарызды бірден төлемеңіз. Алдымен құжаттарды алып, өндіріп алудың негізін анықтаңыз.

Мүмкін себептер:

• ЖСН-дегі қате;
• аты-жөннің сәйкес келуі;
• ескі қарыз бұрын төленген;
• кредитті алаяқтар рәсімдеген;
• адам сот хабарламасын алмаған;
• қарыз қате есептелген;
• жойылған міндеттеме әлі көрсетіліп тұр;
• атқарушылық құжат басқа адамға қатысты шығарылған.

Сондай-ақ атыңызға белгісіз кредит немесе микрозайм рәсімделмегенін тексеріңіз. Толық нұсқаулық «Сіздің атыңызға кредит немесе микрозайм рәсімделгенін қалай тексеруге болады» материалында берілген.

Сот орындаушысынан мыналарды сұратыңыз:

• атқарушылық құжаттың көшірмесі;
• өндіріп алушы туралы мәліметтер;
• берешек есебі;
• атқарушылық іс жүргізуді қозғау туралы қаулының көшірмесі;
• сізге хабарлама жіберілгенін растайтын дәлелдер.

Егер қарыз алаяқтық кредит салдарынан пайда болса, қосымша мыналарға жүгініңіз:

• банкке немесе МҚҰ-ға;
• полицияға;
• кредиттік бюроға;
• қажет болған жағдайда сотқа.

Тыйым нотариустың атқарушылық жазбасы негізінде салынса

Нотариустың атқарушылық жазбасы талап белгіленген шарттарға сәйкес келсе, әдеттегі сот талқылауынсыз өндіріп алуды бастауға мүмкіндік береді.

Нотариус борышкерге жазбаның көшірмесін жіберуге тиіс. Оны алған күннен бастап адамда нотариусқа дәлелді қарсылық жіберу үшін 10 жұмыс күні бар. Уақтылы қарсылық берілмесе, құжат мәжбүрлеп орындатуға жіберілуі мүмкін.

Егер атқарушылық жазба туралы алғаш рет шотқа тыйым салынғаннан кейін білсеңіз:

1. Оның көшірмесін жеке сот орындаушысынан немесе нотариустан алыңыз.
2. Хабарлама жіберілген мекенжай мен тәсілді тексеріңіз.
3. Жазбаша қарсылық дайындаңыз.
4. Қарыздың жоқ екенін немесе соманың қате есептелгенін растайтын дәлелдерді тіркеңіз.
5. Өткізіп алған мерзімді қалпына келтіру және әрі қарай шағымдану мүмкіндігін нақтылаңыз.

Атқарушылық жазбаны жою мен тыйымды алып тастау — өзара байланысты, бірақ бөлек әрекеттер. Негіз жойылғаннан кейін тиісті атқарушылық іс жүргізуді тоқтатып, шектеулерді жою қажет.

Қандай ақшаға тыйым салуға болмайды

Заңда тыйым салуға немесе өндіріп алуға жол берілмейтін ақша түрлері мен арнайы шоттар қарастырылған.

Оларға, атап айтқанда, мына мақсаттағы арнайы шоттар жатады:

• мемлекеттік жәрдемақылар;
• бюджеттен төленетін әлеуметтік төлемдер;
• Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төлемдер;
• жекелеген тұрғын үй төлемдері;
• БЖЗҚ-дан тұрғын үй немесе емделуге арналған кейбір төлемдер;
• нысаналы жинақтар;
• материалдық көмектің жекелеген түрлері;
• білім беру жинақтарына байланысты қаражат;
• төтенше жағдайлардан зардап шеккендерге төленетін кейбір төлемдер.

Толық тізбе атқарушылық іс жүргізу және төлемдер туралы заңнамада белгіленген.

Маңызды: қорғау тек ақшаның шығу тегіне ғана емес, банк оның мақсатын анықтай алатын арнайы шоттың қолданылуына да байланысты.

Егер әлеуметтік төлем басқа аударымдармен бірге кәдімгі картаға түссе, оның қорғалған мақсатын автоматты түрде анықтау қиындауы мүмкін.

Жалақы картасына тыйым салуға бола ма

«Жалақы картасы» деген атаудың өзі шот өндіріп алудан толық қорғалғанын білдірмейді.

Жалақыдан немесе өзге табыстан өндіріп алу кезінде борышкерге табыстың кемінде 50%-ы қалуға тиіс. Сақталатын сома да белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен болмауы керек. Бірақ алимент, денсаулыққа келтірілген зиянды немесе асыраушысынан айырылуға байланысты зиянды өтеу сияқты жекелеген талаптарда басқа ережелер қолданылуы мүмкін.

Егер жалақы түсетін шот толық бұғатталса:

1. Жұмыс берушіден анықтама алыңыз.
2. Анықтамада банк пен шот нөмірі көрсетілсін.
3. Жалақының тұрақты түсетінін растайтын үзінді көшірме алыңыз.
4. Сот орындаушысына өтініш беріңіз.
5. Шоттан толық тыйымды алып, заңда белгіленген мөлшерде ұстап қалуды қолдануды сұраңыз.

2026 жылы Әділет министрлігі жалақы, алимент, зейнетақы төлемдері және мемлекеттік жәрдемақылар түсетін шоттардан тыйымды алып тастау бойынша арнайы акция өткізді. Өтінішті қарау үшін растайтын құжаттар қажет болды. Бұл ретте шоттан тыйымның алынуы борышкерді міндеттеменің өзінен босатпайды.

Жәрдемақы немесе әлеуметтік төлем түсетін шотқа тыйым салуға бола ма

Мемлекеттік жәрдемақылар мен қорғалған әлеуметтік төлемдер түсетін арнайы шоттағы ақшаға өндіріп алу жүргізілмейді.

Егер мұндай шот бұғатталса:

• банктен шоттың арнайы мақсаты туралы анықтама сұратыңыз;
• төлемді аударатын органнан растау алыңыз;
• банк үзінді көшірмесін тіркеңіз;
• жеке сот орындаушысына өтініш беріңіз;
• тыйымды алып тастау туралы қаулы шығаруды сұраңыз;
• жазбаша жауап талап етіңіз.

Тек телефон қоңырауымен шектелмеңіз. Кейін шағымдану үшін өтініш бергеніңізді растайтын құжат қажет.

Шотты салық органы бұғаттаса не істеу керек

Салық органының шығыс операцияларын тоқтатуы көбіне жеке кәсіпкерлерге, жеке практикамен айналысатын тұлғаларға және ұйымдарға қатысты қолданылады.

Негіздер мыналар болуы мүмкін:

• өтелмеген салық берешегі;
• орындалмаған салық хабарламасы;
• тіркеу есебінің бұзылуы;
• камералдық бақылау нәтижелерінің орындалмауы;
• салық тексеруіне жібермеу;
• Салық кодексінде көзделген өзге негіздер.

Операцияларды қалпына келтіру үшін:

1. Өкімнің нөмірі мен негізін біліңіз.
2. Салық төлеуші кабинетін тексеріңіз.
3. Хабарламаны орындаңыз немесе берешекті өтеңіз.
4. Шектеудің себебі жойылғанын тексеріңіз.
5. Қажет болса, мемлекеттік кірістер органына хабарласыңыз.

Қолданыстағы ережелерге сәйкес, шектеудің себебі жойылғаннан кейін салық органы өкімді келесі жұмыс күнінен кешіктірмей жоюға тиіс. Кейбір жағдайларда банк ресми кері қайтаруды күтпей-ақ көрсетілген салық берешегі толық өтелгеннен кейін операцияларды қайта бастай алады.

Банк аударымдарға байланысты шотты бұғаттаса не істеу керек

Бұл тыйым емес, банктің уақытша ішкі бұғаттауы болуы мүмкін.

Банк мыналарды сұратуы ықтимал:

• ақшаның шығу тегін растайтын құжат;
• шарт;
• қолхат;
• шот немесе жүкқұжат;
• жіберуші туралы мәлімет;
• аударым мақсатының түсіндірмесі;
• кәсіпкерлік қызметке қатысты құжаттар.

Тексеруді туыстардың карталары арқылы ақша аудару жолымен айналып өтуге тырыспаңыз. Бұл банктің күдігін күшейтуі мүмкін.

Тек шынайы құжаттарды ұсыныңыз және операцияларды қалпына келтіру үшін нақты не қажет екенін банктен жазбаша түрде түсіндіруді сұраңыз. Қаржы реттеушісі әдеттен тыс операциялар кезінде банкпен байланысып, белгіленген тексеруден өтуді ұсынады.

Төлемнен кейін тыйым қанша уақытта алынады

Кез келген банктің картасы міндетті түрде белгілі бір мерзімде ашылады деген бірыңғай ереже жоқ. Үдеріс бірнеше кезеңнен тұрады:

1. Төлем түсуі және танылуы керек.
2. Орындаушы толық төлемді тексереді.
3. Іс жүргізу тоқтатылады немесе аяқталады.
4. Шектеу шаралары жойылады.
5. Ақпарат банктерге жіберіледі.
6. Банк құжатты өңдейді.

АІЖО ААЖ-мен интеграцияланған жүйелер арқылы төлем жасалған кезде іс жүргізуді тоқтату және шараларды жою автоматты түрде болуы мүмкін. Басқа жағдайларда сот орындаушысының қаулысы қажет.

Егер төлемнен кейін бірнеше жұмыс күні өтіп, шот әлі жұмыс істемесе, қайта төлем жасамаңыз. Алдымен мыналарды тексеріңіз:

• алғашқы төлем өтті ме;
• барлық сома жабылды ма;
• қаулы шығарылды ма;
• басқа іс жүргізу жоқ па;
• банк құжатты алды ма.

Сот орындаушысы жауап бермесе не істеу керек

«Тараптар кабинеті» арқылы ресми өтініш жіберіңіз. Құжаттарды тіркеп, нақты талап қойыңыз.

Мысалы:

Берешек есебін, тыйым салу туралы қаулының көшірмесін және шектеудің негізі туралы мәлімет беруді сұраймын. Талаптар толық орындалған жағдайда мәжбүрлеп орындату шараларын жойып, тыйымды алып тастау туралы қаулыны қызмет көрсетуші банктерге жіберуіңізді сұраймын.

Егер жеке сот орындаушысы шара қолданбаса немесе тыйымды заңсыз деп санасаңыз, оның шешіміне, әрекетіне немесе әрекетсіздігіне шағымдануға болады.

Материал жаңартылған күнгі заңнама сотқа жүгіну мүмкіндігін көздейді. Сот орындаушысының әрекетіне немесе әрекетсіздігіне қатысты талап әрекет жасалған күннен немесе адам ол туралы білген күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде беріледі.

Егер мерзім жүріп жатса, шағымдануды кейінге қалдырмаңыз.

Жеке сот орындаушысына қайда шағымдануға болады

Жағдайға байланысты мыналарға жүгінуге болады:

• жеке сот орындаушысының өзіне жазбаша өтінішпен;
• «Тараптар кабинеті» арқылы;
• жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасына;
• аумақтық әділет департаментіне;
• сотқа;
• заңның елеулі бұзылуына негіз бар болса, прокуратураға.

Шағымға мыналарды тіркеңіз:

• жеке куәлік;
• тыйым салу туралы қаулы;
• банк үзінді көшірмесі;
• шоттың мақсаты туралы анықтама;
• жұмыс берушінің анықтамасы;
• әлеуметтік төлемдер туралы құжаттар;
• төлем түбіртегі;
• жеке сот орындаушысына берген өтініштің көшірмесі;
• жеке сот орындаушысының жауабы немесе жауап болмағанын растайтын дәлел.

Шағымда мәселені сипаттап қана қоймай, нақты талап көрсету керек: қаулыны жою, тыйымды алып тастау, заңсыз өндірілген ақшаны қайтару немесе әрекетсіздікті заңсыз деп тану.

Басқа банктен жаңа карта ашуға бола ма

Жаңа карта ашу атқарушылық іс жүргізуді тоқтатпайды.

Сот орындаушысы қаулыларды басқа банктерге де жібере алады. Жаңа шотқа ақша түскен жағдайда шектеу сол шотқа да қолданылуы мүмкін.

Жаңа карта тек кейбір заңды жағдайларда, мысалы қорғалған әлеуметтік төлемдерге арналған арнайы шот ашу үшін пайдалы болуы мүмкін. Бірақ табысты жасыру және өндіріп алуды айналып өту үшін басқа адамдардың карталарын пайдалануға болмайды.

Шоттағы барлық ақшаны алып қоюы мүмкін бе

Тыйым талаптарды орындауға қажетті сомаға және заңда көзделген шығындарға сәйкес салынуға тиіс.

Алайда іс жүзінде адам мына жағдайларда шоттағы бүкіл қалдықты қолжетімсіз деп көруі мүмкін:

• қалдық тыйым сомасынан аз;
• банк қаулы шегінде ақшаны резервке қойды;
• бірнеше қаулы қолданылады;
• шотта қаражат жеткіліксіз;
• ақша түскен сайын орындалатын инкассалық өкім қойылған.

Егер белгіленген мөлшерден көп ақша бұғатталса, мыналарды сұратыңыз:

• қаулы;
• өзекті есеп;
• банк үзінді көшірмесі;
• барлық шектеулер туралы мәлімет.

Содан кейін жеке сот орындаушысына тыйым мөлшерін нақты берешек сомасына сәйкестендіру туралы өтінішхат беріңіз.

Тыйымды алып тастау үшін жаңа қарыз алуға бола ма

Жаңа кредит немесе микрозайм тыйымды автоматты түрде алып тастамайды. Бұған қоса, атқарушылық іс жүргізу мен мерзімі өткен қарыздар бар кезде жаңа қаржы өнімін алу қиын болуы мүмкін, ал қосымша қарыз жағдайды нашарлатуы ықтимал.

Қаржыландыру нұсқаларын қарастырып жүрсеңіз, алдымен «Қазақстанда ақшаны шұғыл қайдан алуға болады» материалын оқыңыз. Онда ақшаны алу жылдамдығымен бірге оның толық құнын да бағалау маңызды.

Сайтта кепілсіз қарыздар да ұсынылған, бірақ ескі міндеттемелерді өтеу үшін жаңа қарызды тек толық артық төлемді есептеп, оны уақытында қайтара алатыныңызға көз жеткізгеннен кейін ғана пайдалану керек. Әйтпесе бір атқарушылық қарыздың орнына екіншісі пайда болуы мүмкін.

Алаяқтардан қалай қорғануға болады

Шотқа тыйым салынғаннан кейін белгісіз адамдар қоңырау шалып, мыналарды ұсынуы мүмкін:

• шектеуді бөлек ақыға алып тастау;
• сот орындаушысымен келісіп беру;
• қарызды базадан жою;
• бұғаттан шығаруды жеделдету;
• берешекті жеке картаға аудару;
• SMS-кодты айту.

Іс жүргізуді тек ресми жүйелер арқылы тексеріңіз. Әділет министрлігі өзін сот орындаушысы ретінде таныстырып, шотты бұғаттаймыз деп қорқытып, шұғыл төлем талап ететін алаяқтар туралы ескертеді.

Нағыз қызметкерге мыналар қажет емес:

• банк қосымшасының құпиясөзі;
• SMS-код;
• PIN-код;
• CVV;
• телефонға қашықтан қол жеткізу;
• жеке картаға аударым.

Жиі қойылатын сұрақтар

Картаға тыйым салу себебін қалай білуге болады?

Банкке қоңырау шалып, шектеуді қойған орган, қаулы нөмірі және тыйым сомасы туралы ақпарат сұраңыз. Содан кейін АІЖО ААЖ немесе «Тараптар кабинеті» арқылы атқарушылық іс жүргізуді тексеріңіз.

ЖСН бойынша сот орындаушысын қалай табуға болады?

Атқарушылық құжатты іздеу сервисіне ЖСН енгізіңіз. Жүйе орындаушының аты-жөнін, іс жүргізу нөмірін және байланыс деректерін көрсетеді.

Банк түбіртекті көрсеткеннен кейін тыйымды алып тастай ма?

Егер тыйымды сот орындаушысы салса, банкке бір түбіртек әдетте жеткіліксіз. Банк жою туралы ресми құжатты немесе мемлекеттік жүйе арқылы электрондық ақпаратты алуы керек.

Жәрдемақы түсетін шотқа тыйым салынса не істеу керек?

Банктен шоттың мақсаты туралы анықтама және төлемдерді растайтын құжаттар алыңыз. Жеке сот орындаушысына тыйымды алып тастау туралы өтініш беріп, құжаттарды тіркеңіз.

Қарызды бөліп төлесем, тыйымды алып тастауға бола ма?

Ішінара төлемдер шектеуді өздігінен жоймайды. Сот орындаушысының ресми шешімі, тараптардың келісімі, сот актісі немесе заңда көзделген басқа негіз қажет.

Неліктен төлемнен кейін карта әлі жұмыс істемейді?

Сома толық төленбеуі, жеке сот орындаушысының шығындары қалуы, қаулының банкке кешігіп берілуі, екінші іс жүргізудің болуы немесе банктің техникалық кідірісі себеп болуы мүмкін.

Тыйым автоматты түрде алына ма?

АІЖО ААЖ-мен интеграцияланған төлем жүйелері арқылы төлем жасалған кезде іс жүргізуді тоқтату және шараларды жою автоматты түрде қалыптасуы мүмкін. Басқа жағдайларда сот орындаушысының қаулысы қажет.

Тыйымға шағымдануға бола ма?

Иә. Өндіріп алудың негізіне, қаулыға, тыйым мөлшеріне немесе сот орындаушысының әрекетсіздігіне шағымдануға болады. Сотқа шағымдану процесуалдық мерзімдермен шектеледі, сондықтан ақпарат алғаннан кейін бірден әрекет ету керек.

Қорытынды

Егер карта жұмыс істемей қалса, алдымен бұл шотқа салынған тыйым ба, салықтық шектеу ме, әлде банктің ішкі бұғаттауы ма — соны анықтау қажет.

Атқарушылық іс жүргізу кезінде сот орындаушысын тауып, құжаттарды алып, өндіріп алу сомасын тексеру керек. Егер қарыз заңды болса, оны ресми тәсілмен төлеп, шектеулердің жойылуына қол жеткізу қажет. Егер тыйым қате салынса, қорғалған төлемдерге қатысты болса немесе даулы құжат негізінде енгізілсе, жазбаша өтініш беріп, қажет болған жағдайда жеке сот орындаушысының әрекетіне шағымдану керек.

Мәселені белгісіз делдалдарға ақша аудару немесе жаңа карталар ашу арқылы шешуге тырыспаңыз. Негізгі міндет — тыйым салудың себебін жою және оны алып тастау туралы ресми құжат алу.

Материал ақпараттық сипатта берілген және жеке заңгерлік кеңесті алмастырмайды. Әрекет тәртібі тыйымның негізіне, атқарушылық құжаттың түріне және нақты жағдайға байланысты.