БеК — ақша алушыны сипаттайтын екі таңбалы код. Орысша нысандарда ол «КБе» деп көрсетіледі. Бірінші цифр резиденттікті, екіншісі экономика секторын білдіреді. 17 — мемлекеттік емес қаржылық емес ұйымдар секторындағы резидент, 19 — үй шаруашылықтары секторындағы резидент. Бұл шот нөмірі де, ЖСН де, төлем мақсаты да емес.
2026 жылғы 7 қыркүйекте Ұлттық Банктің № 203 қағидаларының 5–10-тармақтары мен 1-қосымшасы бойынша тексерілді. Нұсқаулық Қазақстандағы банктік төлем деректемелеріне арналған. Телефонға, картаға немесе ақша аудару сервисі арқылы жасалатын әр операцияда БеК-ті міндетті түрде қолмен енгізу керек дегенді білдірмейді.
БеК 17 және 19 несімен ерекшеленеді
| Код | Бірінші цифр | Екінші цифр |
|---|---|---|
| 17 | 1 — резидент | 7 — мемлекеттік емес қаржылық емес ұйым |
| 19 | 1 — резидент | 9 — үй шаруашылығы |
| 27 / 29 | 2 — бейрезидент | Тиісінше 7 / 9 секторы |
Бұл кодтардағы резиденттік валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы заң бойынша анықталады. Салық резиденттігінің өлшемдерін автоматты түрде қолдануға немесе кодты тек азаматтық бойынша белгілеуге болмайды. Алушы өз шотының деректемелерін растауы керек.
Жеке тұлға, ЖК немесе ЖШС: қай код керек
- Резидент жеке тұлғаға аудару. Әдеттегі мысал — БеК 19. Валюталық төлем тапсырмасы үшін Kaspi Гидтің орыс тіліндегі түсіндірмесі де осы кодты көрсетеді. Қалған жолдарды нақты алушының деректемелерінен алыңыз.
- Резидент мемлекеттік емес қаржылық емес компанияға төлеу. Секторы деректемемен расталса, БеК 17 болады. «ЖШС» атауының өзі жеткіліксіз: қаржы және мемлекеттік ұйымдар басқа секторларға жатады.
- Жеке кәсіпкерге төлеу. Кәсіпкерлік шоттың деректемесін сұрап, көрсетілген БеК-ті көшіріңіз. Тауар не қызмет үшін төлеуіңізге бола оны 17-ге ауыстырмаңыз. Алушының секторы мен төлемнің мақсаты — бөлек жолдар.
- Шетелдегі немесе мәртебесі белгісіз алушы. Бір шетелдік мекенжайға қарап бірінші цифрды 2-ге ауыстырмаңыз. Нақты операция үшін банк талабын және алушының мәртебесін анықтаңыз.
БеК, төлем белгілеу коды, БСК және IBAN
| Жол | Мағынасы | Не істеу керек |
|---|---|---|
| БеК / КБе | Алушының резиденттігі мен секторы | Расталған деректемеден көшіру |
| Төлем белгілеу коды / КНП | Төлем мақсатының үш таңбалы коды | БеК бойынша емес, операция мазмұнына қарай таңдау |
| БСК / БИК | Алушының банкі | Деректемедегі банкпен салыстыру |
| ЖСК / IBAN | Алушының банктік шоты | Қажетті валютадағы шотты көшіру; карта нөмірімен алмастырмау |
| ЖСН / БСН | Алушының сәйкестендіру нөмірі | Алушының атымен немесе ұйым атауымен салыстыру |
Ақша жөнелтушінің коды БеК-ке ұқсас жасалады, бірақ жөнелтушіні сипаттайды. Банк оны толтырып қойған болса, ол жерге алушының кодын көшірмеңіз.
Жіберер алдында нені тексеру керек
- Деректемелерді алушыдан таныс арна арқылы сұраңыз: банк, қосымша, шарт немесе расталған байланыс.
- Атауды, ЖСН/БСН-ді, банкті, шотты, валютаны және БеК-ті салыстырыңыз. Сатып алу кезінде шот шарттағы тарапқа тиесілі екенін тексеріңіз.
- Төлем белгілеу коды мен төлем мақсатының мәтінін нақты операцияға сай толтырыңыз; қажет болса құжаттың нөмірі мен күнін қосыңыз.
- Деректер сәйкес келмесе немесе банк қате көрсетсе, тоқтап, себебін анықтаңыз. Нысан қабылдасын деп кодтарды кезекпен сынамаңыз.
- Жіберген соң растауды сақтап, мәртебені тексеріңіз. Толық деректеме мен түбіртекті ашық пікірлерде жарияламаңыз.
БеК қате көрсетілсе не істеу керек
Төлем әлі жіберілмесе, алушымен салыстырғаннан кейін деректерді түзетіңіз. Жіберіліп қойса, операция нөмірімен жөнелтуші банкке жүгініңіз: нақтылау, кері шақыру немесе қайтару мүмкіндігі өңдеу кезеңіне байланысты. Мәртебені білмей тұрып соманы қайта жібермеңіз — екі рет төлеу қаупі бар. Дұрыс БеК ақшаның түсуіне де, алушының адалдығына да кепілдік бермейді.
Салымды толықтыру үшін ақша аударсаңыз, алдымен толықтыру мүмкіндігін және шоттың кімге тиесілі екенін тексеріңіз. Жинақты жоспарлауға депозит калькуляторы көмектеседі. Ақшаға қолжетімділіктің айырмасы депозит түрлері туралы мақалада түсіндірілген.
Сұрақтар мен пікірлер
Әзірге пікірлер жоқ. Бірінші болып пікір қалдырыңыз!