Заңмен тыйым салынған жерде темекі бұйымдарын тұтынғаны үшін ҚР ӘҚБтК-нің 441-бабы 1-бөлігі 15 АЕК айыппұл көздейді. 2026 жылғы АЕК 4 325 теңге болғанда бұл 64 875 теңге. Заңда көрсетілген қайталану үшін — 20 АЕК, ал ұшақ бортында тұтыну үшін бөлек 50 АЕК санкциясы бар. Кәмелетке толмаған адам отырған көліктегі темекі тұтыну басқа баппен — 441-1-баппен реттеледі. Сондықтан барлық жағдайға бір соманы қолдану дұрыс емес.
Тыйым қайда қолданылады және қай норманы тексеру керек
Тыйым салынған орындарды «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекстің 110-бабы, ал жазаны ӘҚБтК белгілейді. Тізімде үйдің кіреберістері, балалар алаңдары, жерасты өткелдері, жұмыс орындарының үй-жайлары, жанармай құю станциялары мен олардың аумағы, қоғамдық көлік пен такси бар. Білім беру ұйымдарында тыйым үй-жайлар мен аумаққа қатысты; медициналық ұйымдар үшін 5-тармақтың 2) тармақшасы үй-жайларды тікелей атайды.
Заңда қоғамдық көліктің жабық аялдамалары бөлек көрсетілген. Осы тармақшаға сүйеніп кез келген көшеде немесе барлық ашық аялдамада бірдей тыйым бар деуге болмайды. Нақты орын мен оның мәртебесі маңызды. Белгінің болмауы заңда белгіленген тыйымды өздігінен жоймайды.
Арнайы жабдықталған орындарға қатысты ерекшелік 110-баптың 6-тармағымен шектеледі: ол қоғамдық тамақтану нысандары мен көлік терминалдарының ғимараттарында аталған тұтыну түрлеріне арналған. Бұл кеңседе немесе үйдің кіреберісінде темекі шегуге жалпы рұқсат емес. Күлсалғыш пен нысан иесінің келісімі жабдықтау талаптарын алмастырмайды; бұл ерекшелік кальян мен кальян қоспаларына қолданылмайды.
Айыппұлдар: нақты негіздер және 2026 жылғы есеп
| Негіз | Мөлшері | АЕК 4 325 теңге болғанда |
|---|---|---|
| Тыйым салынған жерде тұтыну, 441-баптың 1-бөлігі | 15 АЕК | 64 875 теңге |
| 1-бөліктегі әрекетті жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталау, 441-баптың 2-бөлігі | 20 АЕК | 86 500 теңге |
| Әуе кемесінің бортында тұтыну, 441-баптың 1-2-бөлігі | 50 АЕК | 216 250 теңге |
| Кәмелетке толмаған адам отырған автокөлікте тұтыну, 441-1-баптың 1-бөлігі | 10 АЕК | 43 250 теңге |
| 441-1-баптың 1-бөлігіндегі әрекетті жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталау, 2-бөлік | 20 АЕК | 86 500 теңге |
Бұл — толық есептік санкциялар, міндетті түрде жеңілдікпен төленетін сома емес. ӘҚБтК-нің 44-бабы бойынша қолданылатын АЕК іс қозғалған кездегі заңмен байланысты. Ескі қаулылардың бәрін 2026 жылғы көрсеткішпен қайта есептемеңіз. 15 АЕК-тен 20 АЕК-ке өсу «екі есе айыппұл» дегенді білдірмейді.
Темекі тұқылын тастау мен аумақты ластау — бөлек құқықтық саралау, 441-бапқа автоматты түрде қосылатын тағы бір жол емес. Жұмыс берушінің жауапкершілігі де бөлек белгіленген: жоғарыдағы кесте бизнестің барлық санкциясын емес, жеке тұлғаның тұтынуын сипаттайды.
Нақты іс бойынша нені тексеру керек
Басқа қаладағы рейд туралы жаңалық сіздің құқық бұзушылығыңызды дәлелдемейді. Мекенжайды, күнін, тұтынған орынды, өнім түрін, бап пен бөлікті, дәлелдерді және құжат кімге арналғанын тексеріңіз. Қайталану үшін көршінің екінші шағымы емес, жаза қолданылғаннан кейінгі заңда белгіленген кезең маңызды.
Ескі жарияланымдағы хаттамалар санын 2026 жылдың статистикасы ретінде беруге болмайды. Мұнда қазіргі айыппұл саны туралы расталмаған дерек келтірілмейді. Баласы бар көлікте темекі тұтыну нормасы тек «жоба» деген тұжырым да жоқ: 441-1-бап қолданыстағы Кодексте бар.
Хабарлама келсе: төлеу немесе шағымдану
- Құжатта көрсетілген ресми арнадан қаулыны не нұсқаманы және іс материалдарын алыңыз. Табыстау немесе жеткізу туралы мәліметті сақтаңыз; телефондағы хабарлама құжаттың өзін зерттеуді алмастырмайды.
- Құқық бұзушылықты мойындап, дәлелдерді дауламаған жағдайда 810 және 811-баптардағы қысқартылған іс жүргізу қолданылатынын тексеріңіз. Белгіленген жеті тәулікте 50% төлеу шарттар мен ерекшеліктер сақталса ғана мүмкін, барлық айыппұлға автоматты түрде берілмейді.
- Келіспесеңіз, нақты қарсылық пен дәлелді көрсетіңіз: мысалы, орын қате жазылған, оқиға болмаған немесе тұлға туралы дерек дұрыс емес. 826-2-бап бойынша қаулыға шағымның жалпы мерзімі — көшірме табысталғаннан, ал қарауға қатыспаған адам үшін алынғаннан бастап он тәулік. Автоматты нұсқамаға 817-баптағы қараудан кейін бөлек тәртіп пен мерзім қолданылады; екі жағдайды да SMS күнінен санамаңыз.
- Төлеу алдында деректемелерді салыстырыңыз. Қысқартылған тәртіппен уақтылы төлеу істің қаралғанын және шешімнің күшіне енгенін білдіреді: бұл жеңілдікті алып, дәлелдер туралы әдеттегі дауды қатар сақтайтын тәсіл емес.
Кешіктіру белгіленген рәсім бойынша мәжбүрлеп өндіріп алуға әкелуі мүмкін. «Келесі күні айыппұл автоматты түрде 25% өседі» деген әмбебап ереже жоқ. Уақтылы төлей алмасаңыз, құжат шығарған органнан кейінге қалдыру немесе бөліп төлеудің заңды мүмкіндігін нақтылаңыз; ол автоматты түрде берілмейді.
Айыппұлды төлеу үшін жаңа қарыз алу шығынды өсіруі мүмкін. Сайтта қарыздар каталогы, микронесиені қайта қаржыландыру туралы талдау және кредиттік тарихты тексеру нұсқаулығы бар. Бұл — анықтамалық материалдар, айыппұл үшін қарыз алуға кеңес те, мақұлдау немесе жүктеменің азаюына уәде де емес.
Өңірлер, камералар және расталған мәліметтің шегі
Аталған баптардағы санкция мөлшері қалаға байланысты өзгермейді: мән-жайлар мен құқықтық саралау өзгеше болуы мүмкін. Рейдтер мен тіркеудің техникалық мүмкіндігі де әртүрлі. Автоматты тіркеу туралы заң өзгерістері барлық өңірдегі әр камера темекі тұтынуды танып, қатесіз айыппұл ресімдейді дегенді білдірмейді. Келген құжат бойынша жаңалықтағы уәдеге емес, нақты материал мен рәсімге сүйеніңіз.
Тыйым салынған орындарды қалай ажыратуға болады
| Жағдай | Тізімде не бар | Нені жорамалдауға болмайды |
|---|---|---|
| Үй кіреберісі, балалар алаңы, жерасты өткелі | 5-тармақта тікелей аталған | Алаңның ашық ауада болуы тыйымды жоймайды |
| Мектеп пен медициналық ұйым | Білім беру үшін — үй-жайлар мен аумақ; денсаулық сақтау үшін — үй-жайлар | Әртүрлі тармақшаларды іргелес аумақтың бәріне ортақ ережемен алмастырмаңыз |
| Аялдама | Жабық аялдамалар аталған | Бұл тармақшаны тексерусіз кез келген көшеге қолданбаңыз |
| Кафе не вокзал ғимараты | Арнайы жабдықталған орынға тар ерекшелігі бар тыйым | Күлсалғыш орынды заңдастырмайды және кальянға ерекшелік жасамайды |
Темекі тұтыну мен айыппұл туралы жиі сұрақтар
Кальян мен электрондық жүйелер ерекшелік пе?
Жоқ. 441-бап тиісті өнім түрлерін атайды. Кальянға 110-баптың 6-тармағындағы жабдықталған темекі шегу орнының ерекшелігі қолданылмайды. Вейптер мен шегілмейтін бұйымдардың айналымына бөлек тыйымды тек тұтынған орын үшін айыппұлмен шатастырмаңыз.
Бала отырған жеке көлікте темекі тұтынуға бола ма?
441-1-бап көлікте кәмелетке толмаған адам отырған кезде тұтынуға бөлек жауапкершілік белгілейді: 10 АЕК, ал заңда көрсетілген қайталану үшін — 20 АЕК. Бұл кез келген жерде баланың жанында болғаны үшін әмбебап айыппұл емес.
Кез келген балконда темекі шегуге тыйым салынған ба?
Үйдің кіреберісі заңда тікелей аталған; жеке балконды оған автоматты түрде теңестіруге болмайды. Нақты жерде өзге қауіпсіздік талаптары мен көршілердің құқықтары ескеріледі. Осы бапта жеке жолдың болмауы өрт қаупін тудыруға не зиян келтіруге рұқсат бермейді.
Белгі жоқ болса, айыппұл салынбай ма?
Жоқ. Заңдағы тыйым мен орынның нақты мәртебесі тексеріледі. Белгі ақпарат беру үшін маңызды, бірақ тыйымның жалғыз негізі емес.
Әрқашан жартысын төлеуге бола ма?
Жоқ. 810 және 811-баптардағы қысқартылған іс жүргізу шарттары қажет. Жеті тәуліктің басталуы мен есептелуі процестік құжатқа және тиісті табыстау не жеткізуге байланысты, барлық жағдайда құқық бұзушылық тіркелген күннен басталмайды.
Төлем жасалып, айыппұл әлі көрінсе, қайта төлеу керек пе?
Алдымен чекті сақтап, деректемелерді тексеріңіз де, құжатты ресімдеген органға төлем дәлелімен жүгініңіз. Мәртебенің кеш жаңаруы өздігінен қайта төлеу керек дегенді білдірмейді.
Материал 2026 жылғы 27 қазанда ӘҚБтК-нің таңдалған нормаларымен, Денсаулық кодексінің 110-бабымен және 2026–2028 жылдарға арналған бюджет туралы заңмен салыстырылды. Бастапқы дереккөздер төмендегі блокта берілген. Бұл — анықтамалық ақпарат, жеке ісіңіздің бағасы немесе шағым нәтижесінің кепілдігі емес.
Сұрақтар мен пікірлер
Әзірге пікірлер жоқ. Бірінші болып пікір қалдырыңыз!