Міндетті техникалық қарап-тексеруден өтпеген көлікті басқарғаны үшін ҚР ӘҚБтК-нің 590-бабы 9-бөлігі 5 АЕК айыппұл көздейді. 2026 жылғы АЕК 4 325 теңге болғанда бұл 21 625 теңге. 10-бөлікте көрсетілген қайталанған бұзушылық үшін — 20 АЕК немесе 86 500 теңге. Алдымен қарап-тексеру дәл сіздің көлігіңізге міндетті ме, соны анықтаңыз: жасына, санатына және пайдаланылуына мән беріледі.
Техникалық қарап-тексеру кімге қажет және жасты қалай есептейді
Техникалық қарап-тексеру — көліктің техникалық жай-күйін тексеріп, диагностикалық карта ресімдеу және мәліметті бірыңғай цифрлық жүйеге енгізу. Бұл әдеттегі техникалық қызмет көрсету де, базадағы жазбаны сатып алу да емес. «Жол жүрісі туралы» заңның 88-бабы автомобиль көлігі саласындағы кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмайтын, шығарылған жылын қоса алғанда жеті жылдан аспаған M1 көліктерін міндетті тексеруден босатады.
M1 — жүргізушіден бөлек сегізден аспайтын орны бар жолаушылар көлігі. Бұл босатуды кез келген жүк көлігіне, автобусқа не таксиге қолдануға болмайды. Күнтізбелік жылдармен есептегенде 2026 жылы 2020 жылғы көлік — жетінші, ал 2019 жылғы көлік — сегізінші есептік жылда. Сатып алған немесе алғаш тіркеген күні емес, шығарылған жылы маңызды.
| Шарттар | Жалпы ереже | Нені тексеру керек |
|---|---|---|
| Жеті жылдан аспаған, автокөлік бизнесінде пайдаланылмайды | 88-бап бойынша міндетті тексеруден босатылады | Шығарылған жылын, санатын, нақты пайдаланылуын |
| Жеті жылдан асқан, автокөлік бизнесінде пайдаланылмайды | Әр 12 ай сайын | Диагностикалық картадағы келесі тексеру күнін |
| M1 автомобиль көлігі саласындағы кәсіпкерлік қызметте пайдаланылады | № 329 бұйрықтың 2-қосымшасындағы алты айлық мерзімділік тармағы | Тізім шарттарын, санатты, жасты, мақсатты; жеке көлікке арналған босату жарамайды |
M2, M3, жүк көліктері, тіркемелер, мотокөлік және қауіпті жүк тасымалы үшін мерзімділіктің бөлек жолдары бар. Заңды тұлғаның көлікті иеленуі оның мақсаты мен санатын тексеруді алмастырмайды. Шетелде тіркелген көлікке, оның ішінде Қазақстанда болу мерзіміне қатысты жеке шарттар көзделген: жергілікті жеке M1 ережесін тексерусіз қолданбаңыз.
Көлік министрінің 2026 жылғы 14 тамыздағы № 212 бұйрығы жүйе мен операторлар жұмысына қатысты бірқатар ережені өзгертті. «Әділет» карточкасында алғашқы ресми жарияланымы 19 тамыз деп көрсетілген; алпыс күнтізбелік күн туралы ережемен есептелген енгізілу күні — 2026 жылғы 19 қазан. Ол мерзімділікті белгілейтін № 329 бұйрықтың жеке 2-қосымшасын өзгертпейді. Қағидалардың өз 2-қосымшасы — диагностикалық карталарды тексеру актісі, басқа құжат. Осы түзетуден барлық жаңа жеке көлікке жыл сайынғы тексеру енгізілді деген қорытынды шықпайды.
Жүргізушінің айыппұлы мен оператордың жауапкершілігі бөлек
| Негіз | Санкция | АЕК 4 325 теңге болғанда |
|---|---|---|
| Мемлекеттік не міндетті техникалық қарап-тексеруден өтпеген көлікті басқару, 9-бөлік | 5 АЕК | 21 625 теңге |
| 9-бөліктегі әрекетті жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталау, 10-бөлік | 20 АЕК | 86 500 теңге |
Нормада нақты басқару көрсетілген. Тұрып тұрған көліктің картасы мерзімінің бітуі өздігінен осы құрамды толық сипаттамайды және автоматты күнделікті айыппұлды білдірмейді. Міндетті тексеруден босатылу қауіпті ақаумен жүруге рұқсат бермейді: техникалық қауіпсіздік талаптары сақталады.
Сомалар 2026 жылғы АЕК-пен толық есептелген; ӘҚБтК-нің 44-бабы көрсеткішті іс қозғалған кездегі заңмен байланыстырады. Бұл ескі іске ортақ сома да, міндетті жеңілдік бағасы да емес. Оператордың бұзушылықтары, оның ішінде нақты тексерусіз нәтиже ресімдеуі, бөлек сараланады. Оның санкциясын қарапайым жүргізушінің айыппұлы деп көрсетуге болмайды.
Тексеруден қалай өту және жалған карта сатып алмау керек
- Міндет пен мерзімді тексеріңіз. Санатты, шығарылған жылын, пайдаланылу мақсатын және келесі тексеру күнін салыстырыңыз. Өзіңіз еске салғыш қойыңыз; тек қосымшаның хабарламасына сенбеңіз.
- Көлігіңіздің санатын тексеруге құқығы бар операторды таңдаңыз. Иесінің тіркелген жері оны бір орталыққа байламайды. Астана мен республикалық және облыстық маңызы бар қалаларда Қағидалар стационарлық желілерді көздейді.
- Көліктің өзін және мемлекеттік тіркеу туралы куәлігін көрсетіңіз. Алдын ала тіркеу деректері мен нөмірін, шамдарды, шиналарды, әйнектазартқыштарды және көрінетін ақауларды тексеріңіз. Қауіпті ақау болса, өз жүрісімен жолға шықпаңыз.
- Төлеуге дейін тариф пен қайталап тексеру шарттарын нақтылаңыз. Қағидалар M1 үшін 20 минут уақыт нормасын белгілейді, бірақ бұл бүкіл сапар 20 минутқа сыйады деген кепілдік емес: кезек, жөндеу және қайталау оған кірмейді.
- Нәтижені алып, диагностикалық картадағы көлік деректерін, қорытындыны, тексеру күні мен келесі мерзімді салыстырыңыз. Қате болса, жазбаны нақтылау үшін операторға жүгініңіз, карта мен чекті сақтаңыз. «Көліксіз карта» үшін ақша аудару тексеруді алмастырмайды.
Ақау табылса, оны жойып, көлікті қайта тексеруге ұсыныңыз. Қағидалардың 44–49-тармақтары бойынша сол немесе басқа орталықта өтуге болады. Сол орталықта бұрын талапқа сай келмеген позициялар ғана тексеріліп, солар үшін ақы алынады; бұл тегін қайталап тексеру уәдесі емес. Осы тәртіппен ұсынудың ең ұзақ мерзімі — алғашқы тексеруден кейін он күнтізбелік күн, одан кейін жалпы негіздер қолданылады.
Жоспарлы тексеруді автоматты түрде жаңа қарызға айналдырмаңыз. Сайтта нашар кредиттік тарихы бар адамдарға арналған қарыздар туралы анықтамалық бөлім және алғашқы пайызсыз қарыз шарттары туралы бөлім сақталған. Ұсыныс атауы мақұлдауға не барлық шығынның жоқтығына кепілдік бермейді: шартты, акция талаптарын және толық қайтарылатын соманы тексеріңіз. Бұл тексеру не айыппұл үшін қарыз алуға ұсыныс емес.
Тексеруден өтсеңіз де, айыппұл келсе не істеу керек
Қаулыны не нұсқаманы және іс материалдарын алыңыз. Көлік нөмірін, оқиға күнін, бап пен бөлікті, сол күнгі тексеру мәртебесін және құжатты табыстау тәртібін салыстырыңыз. Диагностикалық картаны, жүйедегі жазба мәліметін, чекті және іске маңызды болса, көлікті сату құжаттарын сақтаңыз. Қызмет ақысын төлеу өздігінен тексерудің оң нәтижесін әлі дәлелдемейді.
Автоматты тіркеудің жалпы мүмкіндігінен елдегі әр камера тексеруді қазірдің өзінде бақылайды деуге болмайды. Нақты хабарлама келсе, оның дәлелі мен рәсімін зерттеңіз. «Әділет» нормаларды оқуға арналған, ЖСН бойынша жеке айыппұл іздейтін сервис емес; құжаттың өзінде көрсетілген ресми тексеру арнасын пайдаланыңыз.
810 және 811-баптар бойынша қысқартылған іс жүргізу шарттар сақталғанда 50% төлеуге мүмкіндік береді: фактіні мойындау, осылай төлеуге келісу, дәлелдерді дауламау және ерекшеліктердің қолданылмауы қажет. Жеті тәулік процестік ережелермен есептеледі; автоматты нұсқама үшін тиісті жеткізу маңызды. Осы тәртіппен уақтылы төлеу істің қаралғанын және шешімнің күшіне енгенін білдіреді.
Келіспесеңіз, жай «айыппұлды алып тастауды» сұрамай, негізделген шағым беріңіз. 826-2-бап бойынша қаулыға жалпы мерзім — көшірме табысталғаннан, ал қарауға қатыспаған адам үшін алынғаннан бастап он тәулік. Нұсқама үшін 817-баптағы қараудан кейін бөлек мерзім көзделген. Осы жағдайларды араластырмаңыз және бәрін SMS-тен санамаңыз. Құжатты, қатені, өтініш пен растауларды қысқаша көрсетіңіз; күшін жоюға алдын ала кепілдік берілмейді.
Материал таңдалған бастапқы нормалармен 2026 жылғы 27 қазанда тексерілді. Жол жүрісі туралы заңға, Қағидаларға, № 212 түзетуіне, ӘҚБтК мен бюджетке сілтемелер дереккөздер блогында берілген. Бұл — анықтамалық нұсқаулық; нақты дау мен процестік мерзімдер жеке бағалауды қажет етеді.
Сұрақтар мен пікірлер
Әзірге пікірлер жоқ. Бірінші болып пікір қалдырыңыз!