Соттан тыс банкроттық кез келген қарызды автоматты түрде есептен шығармайды. Рәсім заң талаптарына сай келетін, ЖК ретінде тіркелмеген Қазақстан азаматтарына арналған. Алдымен міндеттемелерді, төлемді, мүлікті және салдарды тексеріп, содан кейін өтініш беру жолын таңдаңыз.
Соттан тыс банкроттықтың негізгі талаптары
| Нені тексеру керек | Жалпы ереже |
|---|---|
| Сома | Өтініш күніндегі 1 600 АЕК-тен аспайды — 2026 жылы 6 920 000 ₸. |
| Кредиторлар | Заңда көзделген банктік және микрокредиттік міндеттемелер, соның ішінде коллекторлар мен талаптың заңды иелері алдындағы қарыз. Ломбардтар кірмейді. |
| Өтеу | Қатарынан 12 ай болмаған; әр шарт бойынша бөлек тексеріледі. |
| Мүлік | Жеке және ортақ меншіктегі мүлік жоқ. |
| Реттеу | Заңда көзделген шаралар жүргізілген. 2025 жылғы 1 қаңтарға дейін жасалған шарттар мен кредиторлардың жекелеген санаттарына ерекшелік бар. |
| Қайта рәсімдеу | Өтінішке дейінгі жеті жыл ішінде соттан тыс немесе сот банкроттығы қолданылмаған. |
Бұл тексеруде өтеу деп төлем жасалған күнгі бір АЕК-тен асатын төлем есептеледі. Ерікті аударыммен бірге мәжбүрлеп өндіріп алу да ескеріледі. Талап коллекторға берілсе, ол басқа кезеңді растамаса, мерзім талап берілгенге дейінгі соңғы төлемнен есептеледі. Талапқа сай болу үшін төлемді әдейі тоқтатпаңыз.
2026 жылғы ерекше жағдайлар
- АӘК. Өтінішке дейінгі алты ай ішінде атаулы әлеуметтік көмек алу 12 айлық өтеусіз кезеңді күтпей жүгінуге мүмкіндік береді. Бұл қалған талаптарды автоматты түрде жоймайды.
- Бес жылдан астам. Заңның 5-бабы оның 1-тармағындағы жалпы талаптарға қарамастан бөлек негіз қарастырады. Шарттың жасын емес, міндеттемені орындамау мерзімін тексереді.
- Бір ай. 2026 жылғы 19 наурыздан бастап қысқартылған мерзім жиынтық қарызы 1 600 АЕК-тен аспайтын және міндеттемесі бес жылдан астам орындалмаған адамдарға ғана қолданылады. Мерзім өтініш жіберілгеннен емес, борышкер туралы мәлімет жарияланғаннан есептеледі.
Өтінішке дейінгі тексеру
Кредиттік есепті, соңғы өтеу күні мен сомасын, кредиторлар құрамын, жылжымайтын мүлік, көлік және ортақ меншік туралы деректі салыстырыңыз. Жұбайдың мүлкін автоматты түрде өз мүлкіңіз деп санауға болмайды: меншік режимі маңызды. Қате болса, бастапқы мәліметті түзетіңіз.
Талаптарды өзіңіз тексеру үшін реттеу туралы хаттарды сақтаңыз. Ресми сервиске және Мобильді азаматтар базасындағы нөмірге қолжетімділікті дайындаңыз. Жұбайыңыз болса, оның деректерді өңдеуге келісімі қажет. ЭЦҚ мен кодтарды белгісіз делдалдарға бермеңіз.
eGov арқылы өтініш беру
- Ресми қызметті ашыңыз. eGov-қа кіріп, «Соттан тыс банкроттық рәсімін қолдану» қызметін табыңыз. Өтініш eGov Mobile, e-Salyq Azamat және ХҚКО арқылы да беріледі; қызмет тегін.
- Сұрауды тексеріңіз. Қолданыстағы нысанды толтырыңыз. Соттан тыс рәсімде кредиторларды, сомаларды қолмен жазу және растайтын құжаттарды тіркеу талабы алынып тасталған: мәлімет ақпараттық жүйелер арқылы тексеріледі.
- Қол қойып, нәтижені сақтаңыз. Сәйкестендіруден өтіп, жұбайыңыз болса оның келісімін алыңыз. Өтініш нөмірін сақтап, жеке кабинеттегі хабарламаларды қадағалаңыз.
Рәсімнің мерзімі мен нәтижесі
15 жұмыс күні ішінде рәсімді қолдану туралы мәлімет жарияланады немесе дәлелді бас тарту жіберіледі. Бұл әлі банкрот деп тану емес. Жалпы рәсім мәлімет жарияланған күннен бастап алты айға, ал жоғарыдағы санат үшін бір айға созылады.
Рәсім қамтитын міндеттемелер өтініш қабылданғаны туралы SMS келгенде емес, рәсімнің аяқталуы және банкрот деп тану туралы шешім жарияланғанда тоқтайды. Коммуналдық төлем, алимент және өзге қарыз адамның банктік кредиті бар болғаны үшін есептен шығарылмайды. Өзгенің міндеттемесі бойынша кепілдік берушінің, кепілгердің немесе кепіл берушінің міндеттемесі бөлек тексеріледі.
Банкроттықтың салдары
- Бес жыл бойы ломбард микрокредитінен басқа жаңа банктік қарыз бен микрокредит алуға шектеу қойылады. Банктік қарыз бен микрокредит бойынша кепіл, кепілдік немесе кепілгерлік беруге де бөлек шектеу бар.
- Қайта банкроттық жеті жылдан ерте қолданылмайды.
- Банкрот деп танылғаннан кейін қаржылық жағдай үш жыл бақыланады. Бірақ міндеттемелер бес жылдан астам орындалмағандықтан заңның 5-бабы 3-тармағы бойынша соттан тыс рәсімді қолданған адамдарға 48-бапта көзделген мониторинг жүргізілмейді.
Тұрақты табыс болса, сот арқылы төлем қабілеттілігін қалпына келтіруді де салыстырыңыз: жоспар банкрот мәртебесінсіз бес жылға дейінгі төлемді көздеуі мүмкін. Қолдану мүмкіндігін делдал емес, сот анықтайды.
Бас тартудың жиі себептері
Жиі кездесетін себептер — сома, төлем, мүлік немесе кредитор бойынша қолданылатын талапқа сай келмеу, жұбайдың қажетті келісімінің болмауы және деректердегі қате. Хабарламадағы нақты негізді оқыңыз: сол нысанды қайта жіберу себепті жоймайды. Бас тарту негіздері жойылғаннан кейін, бірақ бас тартуды алған күннен бастап үш айдан ерте емес қайта өтініш беруге болады. Сұрақ туындаса, мемлекеттік кірістер органынан тәртібін нақтылаңыз.
Қарызды әлі реттеуге мүмкіндік болса, микрокредит кешігуі кезіндегі әрекеттерді оқыңыз. Материал анықтамалық сипатта және жеке заңгер кеңесін алмастырмайды.
Сұрақтар мен пікірлер
Әзірге пікірлер жоқ. Бірінші болып пікір қалдырыңыз!